امام ابو محمد حسن بن علی بن ابیطالب (ع) ، دومین پیشوا از امامان معصوم اهل بیت علیهم السلام ، یکی از پنج تن آل عبا ، و نخستین سبط رسول خدا (ص) است، که پیامبر بزرگوار اسلام او و برادرش را دو سرور جوانان بهشت و دو گل خوشبوی خویش نامید.

از ام الفضل همسر عباس بن ابیطالب روایت کرده اند که : پیش از ولادت امام حسن (ع) نزد پیامبر آمد و عرض کرد :« یا رسول الله(ع) ! در خواب دیدم که عضوی از اعضای مبارک شما در خانه من است.» حضرت فرمودند:« در این روزها دخترم فاطمه پسری به دنیا می آورد که تو او را شیر خواهی داد.»

ولادت آن حضرت بنا به گفته شیخ مفید در کتاب ارشاد ، شب پانزدهم رمضان سوم هجری قمری در مدینه منوره بوده است.

این مولود مبارک نخستین فرزند اما علی بن ابیطالب (ع) و حضرت فاطمه علیها سلام است.

نقل می کنند که ، پیغمبر اکرم (ص)وقتی از ولادت این اختر تابناک ولایت آگاه گشت، بسیار خوشحال گردیدند و بلافاصله به سوی منزل حضرت فاطمه علیها سلام شتافتند.

فاطمه علیها سلام با مشاهده پدر گرامش ، طفل را که در قنداقی پیچیده بود به دست مبارک رسول اکرم (ص) دادند . آن حضرت نوزاد را در آغوش گرفته ، او را بوییده و صورت لطیف او را با لبهای مبارکش نوازش دادند و در گوش راست اذان و در گوش چپ اقامه گفتند و سپس سر طفل را تراشیده و عطر آگین کردند و دستور دادند به وزن موهای تراشیده شده نقره صدقه دهند و دو گوسفند نیز به عنوان عقیقه قربانی کنند. و از آن زمان عقیقه یکی از سنن اسلامی شد.

چهره امام حسن (ع) سفید و کمی گلگون بود، چشمانی سیاه و درشت و گونه هایش نرم و شفاف بود. ریشی پر پشت و گیسوانی مجعد، گردنی نقره فام و شانه هایی پهن داشت.اندامش متناسب بود و در ملاحت و زیبایی کسی همتای او نبود. و در سیرت و اخلاق به پیامبر اکرم (ص) می مانست.

از آنجا که ام الفضل آن حضرت را شیر داد ، برادر رضاعی قثم بن عباس شد.